در استسقاء شقاف قلب مشرّحين جديدة گفته‌اند بعضى اوقات از ريختن رطوبة مائى بين شغاف و قلب مانند استسقاء بجهة آن شغاف حاصل مىشود و او را استسقاء شغاف مىنامند و گفته‌اند به سبب اين ريختن آب و جمع شدن بين شغاف و قلب يا از توقف خون است از مانعى در دوران خون وريد اكليلى قلب مانند اجتماع خون در دهليز راست به اين طريق كه سرم خون يعنى مائية خون در اين حال از جدار وريد ترشّح كرده در شغاف جمع شود و اين مائية لااقل كمتر از بيست مثقال نبايد باشد تا صدق استسقاء به آن شود و تا چند ليتر هم بزرگ مىگردد اين استسقاء و يا از رقت و مائيّت خون است از مرضى كه عارض آن شود مانند سوء القنيةها كه عارض بر اشخاص مىكردند و به اين استسقاء مائى ( هيدرپريكارد ) مىگويند و يا از امتلاء فضاء آن شغاف و غلاف است از رياح و به اين استسقاء ريحى هيدر پنم‌پريكارد مىگويند و علاج اين استسقاء چه ريحى و چه مائى قلب علاج استسقاء است از تخفيف و تنشيف رطوبات بمقررّات و مسهلات و مقيئات و جواذت و تعريق و غيره چنانچه مىآيد در استسقاء بطن در امراض رسامات قلب من جمله از امراض قلب امراض رسامات آن قلب است كه دهن‌هاى شرائين قلب باشند مانند ضيق النّفس كه از هيجان خون در رية ظاهر مىشود و مانند ثقالت و سنگينى در آن رية و مانند ورم شعب قصبة الرية و مانند كنژستيون رية كه نفث الدّم